Η πόλωση του Είναι και η (αυτο)άμυνα του δράματος

29/01/2013

Η προσήλωση του Είναι σε μια κατάσταση του Νου οδηγεί στον σκοταδισμό, οδηγεί στην σκοτοποίηση της σκέψης και με επιτυχία τελικά φοράει παρωπίδες στην ελεύθερη βούληση. Το άτομο νιώθει δηλαδή ότι είναι ελεύθερο ενώ στην πραγματικότητα δεσμεύεται από τις ίδιες του τις εμμονές. Είναι μια κατάσταση στην οποία έχει χρυσωθεί το χάπι. Είναι μια κατάσταση θλιβερή γιατί όταν κάποιος αγνοεί την έλλειψη ελεύθερης βούλησης που προκαλείται από έναν εσωτερικό τύραννο, τότε είναι αδύνατον να πραγματοποιήσει το εσωτερικό του πραξικόπημα και να απελευθερωθεί ενώ όταν κάποιος αναγνωρίζει τον τύραννο τότε υπάρχουν ελπίδες και τρόποι να τον ξεφορτωθεί.

Το άτομο έτσι μπαίνει μέσα σε μια θλιβερή κατάσταση οίκτου. Και επειδή δεν μπορεί ν’ αναγνωρίσει την πραγματική αιτία, γνωρίζει όμως ότι κάτι πάει στραβά, αποδίδει τις επιπτώσεις της εσωτερικής του δικτατορίας σε εξωγενείς παράγοντες επιζητώντας μ’ αυτό τον τρόπο, όχι μόνο τον οίκτο των άλλων αλλά τον οίκτο του ίδιου του του Εαυτού.

Τι μπορούμε να κάνουμε για να βοηθήσουμε ένα τέτοιο άτομο?

Καθ’ ότι η κατάσταση αυτή της ελευθερίας, η κατάσταση αυτή της στέρησης της ελευθερίας αν και θα ήταν σωστό επίσης να πούμε η κατάσταση της ελευθερίας γιατί ακόμα και η στέρηση της είναι και αυτή ένας βαθμός ελευθερίας αλλά εν πάση περιπτώσει, η κατάσταση αυτή της, χα!, ελευθερίας (επιμένω) – γιατί το άτομο είναι ελεύθερο να αποφασίσει να εγκαθιδρύσει τον εσωτερικό του δικτάτορα άρα ακόμα και αυτή η κατάσταση είναι μια μορφή ελευθερίας. Ένα άτομο λοιπόν το οποίο λούζεται μέσα σε μια τέτοιας μορφής ελευθερία είναι πολύ δύσκολο να το βοηθήσει κανείς γιατί δύσκολα μπορεί να συνειδητοποιήσει το είδος του δράματος το οποίο βιώνει. Γιατί έχει μετατοπίσει το είδος του δράματος από αυτό που είναι πραγματικά σε κάτι άλλο. Και αυτό το κάτι άλλο είναι μίσος προς τον εαυτό που έχει φτάσει, που έχει καταντήσει, ν’ αναζητά τον οίκτο του εαυτού και τον οίκτο των άλλων. Βρίσκεται έτσι σε μια κατάσταση στην οποία ισορροπεί πραγματικά στην κόψη του ξυραφιού ανάμεσα σε δυο δεινά. Δεν ξέρει αν πρέπει να μισήσει ή να λυπηθεί τον εαυτό του. Και έτσι κάνει και τα δύο. Αποστρέφει την προσοχή από το Είναι του και την στρέφει έξω απ΄ αυτό. Αποκόπτεται έτσι από την διαδικασία λύπησης ή κριτικής, αυτολύπησης ή αυτοκριτικής.

Αυτό το δράμα είναι τόσο έντονο όπου οι περισσότεροι που πέφτουν στην δίνη του χάνονται για πάντα. Χάνονται για πάντα γιατί μέρος του δράματος είναι να υψώσει κανείς ασπίδες προστασίας που θ’ αποκρούουν τις εξωτερικές παρεμβάσεις. Μέρος του δράματος λοιπόν και μέρος του ρόλου είναι η πολύ καλή άμυνα, η πολύ καλή επικοινωνιακή απομόνωση έτσι ώστε κανείς να μην μπορέσει να διαταράξει το ίδιο το δράμα. Η προσοχή όλη λοιπόν μετατοπίζεται πρώτα στην γραμμή άμυνας, μετά στο δράμα, και δεν μένει έτσι χώρος ή χρόνος για να στραφεί και πάλι εσωτερικά και ν’ αναγνωρίσει μ’ αυτό τον τρόπο την πηγή του προβλήματος. Το άτομο αυτό πρέπει να βιώσει το ρόλο του και κάποια στιγμή μόνο του να ζητήσει βοήθεια. Όταν αναζητήσει βοήθεια, αυτόματα εκείνη την στιγμή κατεβάζει για λίγο τις άμυνες του και κάνει έτσι και πάλι τον εαυτό του προσβάσιμο από έναν θεραπευτή, είτε αυτός είναι ένας πτυχιούχος είτε ένας πιστοποιημένος είτε είναι απλά ένας μικρός ασήμαντος αλλά τόσο μεγαλειώδης θεραπευτής. Εκείνη τη στιγμή που οι άμυνες είναι κατεβασμένες εκείνη την στιγμή το άτομο είναι ευάλωτο – πραγματικά ευάλωτο – στην θεραπεία. Ένας τέτοιος ρόλος πρέπει ν’ αφήνεται να παίζεται σ’ ένα θέατρο του παραλόγου για εσένα που το βλέπεις απ’ έξω, σ’ ένα θέατρο άκρας τάκης και λογικής γι΄ αυτόν που το υποδύεται. Πρέπει ν’ αφεθεί να παίξει τον ρόλο του μέχρις ότου να συνειδητοποιήσει ότι το θέατρο έχει αδειάσει και να προβληματιστεί έτσι για ποιόν έχει αυτόν τον ρόλο και να κατεβάσει έτσι για λίγο τις άμυνες του, να απογυμνώσει, ν’ αποκαλύψει την ψευδαίσθηση, την οφθαλμαπάτη και να εστιάσει με επιτυχία την προσοχή εσωτερικά. Άφησε έναν άνθρωπο τέτοιο μόνο του να βιώσει τον ρόλο του γιατί κάθε προσπάθεια βοήθειας είναι ένα χτύπημα στην ασπίδα του και δικαιολογεί έτσι την ύπαρξη της. Μόνο όταν το ίδιο του το χέρι κουραστεί να την κρατάει εκείνη θα κατέβει. Μια τέτοια κατάσταση είναι στην πραγματικότητα “ή ταν ή επί τάς”.

Μπερδεμένες σκέψεις μεταξύ μίσους και εγωισμού οπότε η ερώτηση είναι πώς συνδέεται το μίσος με τον εγωισμό?

Ο εγωισμός ορίζεται ως η κατάσταση εκείνη στην οποία μέσα από το πλήθος διακρίνεται το Εγώ, σου, όχι ο Εαυτός σου. Η χαμηλή αν θέλεις σε δόνηση πλευρά του Εαυτού σου. Η πολύ “ανθρώπινη” και στεγνή ύπαρξη σου. Όταν ξεχωρίζει λοιπόν το εγώ και λατρεύεται τότε μιλάμε για εγωισμό οπότε ναι, είναι άξιο απορίας πως είναι δυνατόν κάτι που κρύβει πίσω του λατρεία να κρύβει μέσα του και μίσος. Μα όταν είσαι ψηλά στην κορυφή και έχεις αποθεώσει το Εγώ σου και έχεις πιστέψει ότι το εγώ σου είναι ανώτερο από τους υπόλοιπους, τότε δεν έχει μείνει κανένας να κατηγορήσεις, δεν έχει μείνει κανένας άξιος να μισήσεις και σύντομα η κατάσταση αυτή εγωικού πάθους μετατρέπεται σε μια κατάσταση εγωικού μίσους. Οποιοδήποτε συναίσθημα περιλαμβάνει έντονο πάθος είναι καταδικασμένο να φθίνει γιατί ένα σύστημα δεν μπορεί να ισορροπεί στις ακραίες τιμές του. Έχει την τάση πάντα να επαναφέρεται ή στα πιο ανώριμα απ’ αυτά να εκτινάσσεται από την μια κατάσταση στην άλλη. Ένας άνθρωπος που παθιασμένα προσκυνάει το εγώ του είναι το είδωλο ενός ανθρώπου που κρύβει μίσος για τον εαυτό του και είναι απλά θέμα χρόνου να μεταβεί από την μια κατάσταση στην άλλη. Και όπως ένα ανεμόπτερο όταν έχει αέρα κάτω από τα φτερά του παραμένει στον αέρα, έτσι κι εκείνος. Όσο πηδάει από την μια κατάσταση στην άλλη με μεγάλη ευκολία παραμένει σ’ αυτό το αρρωστημένο σύστημα. Όταν όμως με προσωπική εργασία αρχίσει να επιβραδύνει την ταλάντωση και κόβει ο αέρας τότε κάπου στο κέντρο κατακρημνίζεται κυριολεκτικά και αποκολλάται από το σύστημα αυτό και προσγειώνεται σ’ ένα νέο όπου τα άκρα του είναι διαφορετικά και έτσι όλη η εξελικτική πορεία ενός ανθρώπου αποτελείται από επάλληλες πτώσεις μέχρις ότου να βρεθεί σ’ εκείνο το σύστημα που το διέπει η ηρεμία που προκύπτει από την βαθιά πεποίθηση, από την βαθιά γνώση ότι ο Θεός αγαπάει όλα του τα παιδιά, όλα του τα δημιουργήματα, και τ’ αγαπάει άνευ όρων.

Και οι δυο αυτές λέξεις είναι ακριβώς που χωρίζουν τα δυο άκρα του κύκλου.

Πέτρος Χατζηαναστασίου

(δημιουργική σύλληψη)

Advertisements